
نسخه Gutenberg 23.9 در 2 سپتامبر 2026، برابر با 11 شهریور 1405 منتشر شد. این نسخه بیشتر از اینکه روی یک قابلیت بسیار بزرگ تمرکز داشته باشد، مجموعهای از بهبودهای کاربردی را برای سادهتر شدن کار با ویرایشگر بلوکی وردپرس ارائه میکند؛ بهبودهایی که در استفاده روزمره میتوانند سرعت طراحی و ویرایش صفحات را بیشتر کنند.
دو تغییر مهم این نسخه، دسترسی سریعتر به ابزار افزودن بلوک و تشخیص آسانتر بلوکهایی است که استایل سفارشی دارند. در کنار این دو مورد، کنترل بهتر فاصلهها در چیدمانهای شبکهای و انعطافپذیر، امکانات بیشتر در استایلهای سراسری، تنظیم دو رنگ سفارشی و مجموعهای از رفع خطاها و بهینهسازیهای فنی نیز به Gutenberg 23.9 اضافه شدهاند.
اگر هنوز با ویرایشگر بلوکی وردپرس آشنایی کامل ندارید، میتوانید ابتدا مقاله آموزش ویرایشگر گوتنبرگ وردپرس را بخوانید. در این خبر فقط روی تغییرات نسخه 23.9 و تأثیر آنها بر تجربه کار با ویرایشگر تمرکز میکنیم.
Gutenberg 23.9 چه تغییراتی دارد؟
مهمترین تغییرات این نسخه را میتوان در پنج بخش خلاصه کرد: افزودن سریعتر بلوک، پیدا کردن آسانتر استایلهای سفارشی، کنترل مستقل فاصله افقی و عمودی، گسترش استایلهای سراسری و امکان ساخت ترکیب دو رنگ سفارشی.
| تغییر | چه چیزی بهتر شده است؟ | برای چه کسانی مفیدتر است؟ |
|---|---|---|
| ابزار افزودن بلوک در نوار ابزار | اضافه کردن بلوک جدید با مراحل کمتر | نویسنده، مدیر محتوا و طراح سایت |
| نمایش استایلهای سفارشی | تشخیص سریع بلوکهایی که نسبت به استایل اصلی تغییر داده شدهاند | طراح قالب و مدیر سایت |
| فاصله افقی و عمودی جداگانه | کنترل دقیقتر فاصله ردیفها و ستونها | طراح سایت و توسعهدهنده قالب |
| استایلهای سراسری کاملتر | کنترل بیشتر روی ورودیها، فهرستهای انتخابی و چند عنصر دیگر | کاربران ویرایشگر سایت و طراحان قالب |
| ترکیب دو رنگ سفارشی | ساخت افکت دو رنگ بدون نیاز به ویرایش فایل قالب | طراح سایت |
افزودن بلوک جدید از نوار ابزار سادهتر شده است
یکی از تغییرات اصلی Gutenberg 23.9 به روش افزودن بلوک جدید مربوط میشود. در نسخههای قبلی، وقتی کاربر داخل ساختارهایی مثل گروه، گالری یا بخشهای تو در تو کار میکرد، گاهی برای اضافه کردن یک بلوک جدید مجبور بود چند مرحله اضافه طی کند یا جای مناسب دکمه افزودن را پیدا کند.
در نسخه 23.9 ابزار افزودن بلوک به نوار ابزار بلوک والد اضافه شده است. در نتیجه هنگام کار با ساختارهایی مثل گروه یا گالری، مسیر اضافه کردن یک بلوک تازه کوتاهتر و مشخصتر میشود.
این تغییر در ظاهر کوچک است، اما در صفحههایی که از تعداد زیادی بلوک تو در تو ساخته شدهاند، میتواند سرعت ویرایش را بیشتر کند. بهخصوص برای کسانی که با ویرایشگر سایت یا قالبهای بلوکی کار میکنند، کم شدن چند کلیک تکراری در طول روز اهمیت دارد.
استایلهای سفارشی بلوکها راحتتر پیدا میشوند
تغییر مهم بعدی به استایلهای سراسری مربوط است. در سایتهایی که بلوکهای زیادی دارند، ممکن است بعضی بلوکها نسبت به استایل اصلی قالب، تغییر ظاهری اختصاصی گرفته باشند. پیدا کردن این تغییرات همیشه ساده نبود و گاهی لازم بود بلوکها یکییکی بررسی شوند.
در Gutenberg 23.9 کنار بلوکهایی که استایل سفارشی دارند یک نشانگر مشخص نمایش داده میشود. همچنین امکان فیلتر کردن فهرست برای مشاهده فقط بلوکهای دارای تغییر سفارشی اضافه شده است.
این قابلیت برای سایتهایی که چند نفر روی طراحی آنها کار میکنند مفید است؛ چون مدیر یا طراح سریعتر میتواند متوجه شود چرا یک بلوک با استایل عمومی قالب متفاوت است و تغییرهای قبلی را پیدا کند.
فاصله افقی و عمودی در چیدمانها جداگانه تنظیم میشود
یکی دیگر از تغییرات کاربردی نسخه 23.9، کنترل مستقل فاصله افقی و عمودی میان بلوکهاست. این قابلیت در چیدمانهای انعطافپذیر و شبکهای اهمیت بیشتری دارد؛ چون همیشه فاصله میان ستونها و فاصله میان ردیفها نباید یکسان باشد.
برای مثال ممکن است در یک شبکه سهستونه بخواهید فاصله افقی میان کارتها 24 پیکسل باشد، اما فاصله عمودی میان ردیفها را 40 پیکسل در نظر بگیرید. در نسخه جدید انجام چنین تنظیمی سادهتر شده و در بسیاری از موارد نیاز به نوشتن CSS جداگانه کمتر میشود.
این تغییر در ادامه توسعه قابلیت blockGap در وردپرس است؛ قابلیتی که فاصله میان بلوکهای داخلی گروهها، ستونها و سایر ساختارهای چیدمانی را کنترل میکند.
استایلهای سراسری امکانات بیشتری پیدا کردهاند
در Gutenberg 23.9 چند عنصر تازه وارد رابط استایلهای سراسری شدهاند. براساس یادداشت رسمی انتشار، کنترل استایل عناصری مانند نقلقولهای ارجاعی، ورودیهای فرم و فهرستهای انتخابی بهتر شده است.
اهمیت این تغییر در این است که بخشی از تنظیماتی که قبلاً بیشتر در فایل theme.json یا CSS انجام میشد، حالا از رابط بصری وردپرس در دسترستر شده است. این روند بهخصوص برای کاربرانی مفید است که میخواهند بدون ویرایش مستقیم کد، ظاهر سایت را یکدستتر مدیریت کنند.
همچنین امکان استایلدهی بهتر به برچسبهای فرم از طریق theme.json گسترش یافته است. اگر به بخش فنی ساخت قالب و استفاده از theme.json علاقه دارید، مقاله آموزش طراحی قالب وردپرس میتواند راهنمای کاملتری باشد.
امکان ساخت ترکیب دو رنگ سفارشی اضافه شده است
قابلیت دو رنگ در وردپرس برای ایجاد افکتهای تصویری با دو رنگ اصلی استفاده میشود. پیش از این قالبها میتوانستند ترکیبهای از پیش تعریفشده را از طریق theme.json در اختیار کاربر قرار دهند.
در Gutenberg 23.9 کاربر میتواند از بخش رنگها در استایلهای سراسری، ترکیب دو رنگ دلخواه خودش را نیز بسازد. این تغییر برای طراحانی مفید است که میخواهند تصاویر سایت را با هویت بصری برند هماهنگ کنند، بدون اینکه برای هر تغییر نیاز به دستکاری فایل قالب داشته باشند.
چند تغییر کوچک اما کاربردی دیگر
نسخه 23.9 فقط به تغییرات اصلی بالا محدود نیست و چند بهبود کوچک دیگر هم در بخشهای مختلف ویرایشگر دارد:
- دستور مشاهده نوشته به پالت فرمان اضافه شده است.
- حرکت میان بلوکها هنگام نوشتن روانتر شده است.
- امکان تبدیل بلوک ستونها به ردیف اضافه شده است.
- بلوک فهرست از تنظیمات تراز پشتیبانی بهتری دارد.
- بلوک «بدون نتیجه» در کوئری، تنظیمات حاشیه و فاصله کاملتری گرفته است.
- ویرایش گروهی اطلاعات فایلهای فهرست پخش بهبود پیدا کرده است.
- هنگام بارگذاری پیشنمایش فونتها، نمایش حالت انتظار بهتر شده است.
این تغییرات نشان میدهند هدف اصلی نسخه 23.9 کم کردن اصطکاکهای کوچک در کار با ویرایشگر بوده است؛ تغییراتی که شاید هرکدام بهتنهایی بزرگ نباشند، اما در کنار هم تجربه استفاده روزمره را بهتر میکنند.
رفع خطاها و بهبود عملکرد در Gutenberg 23.9
در کنار قابلیتهای جدید، تعداد زیادی خطا نیز در این نسخه برطرف شدهاند. بعضی از این اصلاحات به ویرایشگر بلوکی، استایلهای سراسری، رسانهها، آدرسها و اجزای رابط کاربری مربوط میشوند.
برای مثال مشکلاتی در نمایش برخی کنترلهای اضافی تصاویر داخل گالری، بعضی استایلهای واکنشگرا، تقویم و مدیریت آدرسها اصلاح شدهاند. در بخش دسترسپذیری هم تغییراتی برای اعلام بهتر تغییر تاریخ انتشار به صفحهخوانها، مدیریت فوکوس و بهبود برچسبهای فهرست پخش انجام شده است.
حتی یک اصلاح کوچک برای تراز بهتر نشانگر بارگذاری در رابطهای راستبهچپ ثبت شده است؛ موضوعی که برای زبان فارسی هم اهمیت دارد.
در بخش عملکرد نیز تیم Gutenberg روی سریعتر شدن برخی پردازشها، کاهش محاسبات تکراری و نگهداری بهتر بخشی از استایلهای سراسری کار کرده است. این تغییرات بیشتر فنی هستند و ممکن است همه کاربران تفاوت محسوسی احساس نکنند، اما در ادامه به سبکتر و پایدارتر شدن ویرایشگر کمک میکنند.
آیا باید Gutenberg 23.9 را روی سایت اصلی نصب کنیم؟
لازم است بین «ویرایشگر بلوکی وردپرس» و «افزونه Gutenberg» تفاوت قائل شویم. ویرایشگر بلوکی بخشی از خود وردپرس است؛ اما افزونه Gutenberg مسیر دسترسی زودتر به قابلیتهای جدیدی را فراهم میکند که بعضی از آنها بعداً وارد هسته اصلی وردپرس میشوند.
بنابراین اگر فقط از امکانات پایدار ویرایشگر استفاده میکنید، الزامی نیست افزونه Gutenberg را جداگانه روی سایت اصلی نصب کنید. این افزونه بیشتر برای کسانی مناسب است که میخواهند قابلیتهای جدید را زودتر بررسی کنند یا در توسعه و آزمایش ویرایشگر نقش فعالتری داشته باشند.
پیشنهاد همیار وردپرس: اگر سایت شما فروشگاهی، تجاری یا حساس است، Gutenberg 23.9 را ابتدا روی یک سایت تست یا محیط لوکال بررسی کنید. بهخصوص اگر قالب یا افزونهای دارید که روی ویرایشگر بلوکی، ویرایشگر سایت یا استایل بلوکها تغییر ایجاد میکند، بهتر است قبل از سایت اصلی سازگاری آن را بسنجید.
چطور Gutenberg 23.9 را تست کنیم؟
اگر میخواهید قابلیتهای این نسخه را امتحان کنید، میتوانید افزونه رسمی Gutenberg را از مخزن وردپرس نصب یا نسخه موجود را بروزرسانی کنید. بهتر است این کار روی محیط آزمایشی انجام شود.
پس از بروزرسانی، چند سناریوی واقعی را بررسی کنید: افزودن بلوک داخل گروه یا گالری، کار با استایلهای سراسری، ساخت چیدمان شبکهای، تغییر فاصله ردیفها و ستونها، باز کردن نوشتههای قدیمی و بررسی افزونههایی که برای ویرایشگر بلوکی امکانات اختصاصی اضافه میکنند.
اگر هنوز برای تغییرات مهم وردپرس محیط آزمایشی ندارید، داشتن یک سایت تست قبل از بررسی نسخههای جدید، انتخاب مطمئنتری از آزمایش مستقیم روی سایت اصلی است.
Gutenberg 23.9 چه مسیری را برای آینده وردپرس نشان میدهد؟
تغییرات این نسخه نشان میدهند Gutenberg همچنان از یک ویرایشگر ساده محتوا به یک ابزار کاملتر برای طراحی و مدیریت ظاهر سایت تبدیل میشود. دسترسی سریعتر به افزودن بلوک، شفافتر شدن استایلهای سفارشی، کنترل بهتر فاصلهها و امکانات بیشتر در استایلهای سراسری، همگی در همین مسیر هستند.
البته همه قابلیتهایی که در افزونه Gutenberg میبینیم به این معنا نیست که بلافاصله جزئی از نسخه پایدار وردپرس شدهاند. ویژگیهای پایدار این پروژه بهمرور و پس از بررسی وارد هسته وردپرس میشوند. بنابراین Gutenberg 23.9 را میتوان هم یک نسخه قابل استفاده برای آزمایش و هم تصویری از مسیر آینده ویرایشگر وردپرس دانست.
جمعبندی
Gutenberg 23.9 در 11 شهریور 1405 منتشر شد و تمرکز اصلی آن روی سادهتر شدن تجربه ویرایش بلوکهاست. ابزار افزودن بلوک در دسترستر شده، پیدا کردن بلوکهای دارای استایل سفارشی راحتتر است، فاصله افقی و عمودی در بعضی چیدمانها جداگانه تنظیم میشود و استایلهای سراسری امکانات بیشتری پیدا کردهاند.
در کنار این قابلیتها، تعداد زیادی رفع خطا و بهبود فنی هم انجام شده است. اگر از ویرایشگر سایت یا قالبهای بلوکی استفاده میکنید، این نسخه ارزش بررسی دارد؛ اما برای سایت اصلی بهتر است ابتدا آن را در محیط تست اجرا کنید و سازگاری قالب و افزونههای مرتبط با ویرایشگر را بسنجید.
