

فوتر یا پابرگ، آخرین بخش هر صفحه سایت است؛ اما برای کاربری که میخواهد شماره تماس، قوانین خرید، شبکههای اجتماعی یا صفحهای مهم را پیدا کند، میتواند یکی از کاربردیترین قسمتها باشد. یک فوتر منظم مسیر دسترسی به اطلاعات اصلی سایت را کوتاه میکند و باعث میشود کاربر حتی پس از رسیدن به انتهای صفحه، برای پیدا کردن بخش موردنظر سردرگم نشود.
برای ساخت فوتر در وردپرس لازم نیست حتماً کدنویسی کنید. روش کار به نوع قالب بستگی دارد: در قالبهای بلوکی معمولاً فوتر از ویرایشگر سایت قابل تغییر است؛ در قالبهای کلاسیک هم میتوانید از فهرستها، ابزارکها یا تنظیمات خود پوسته استفاده کنید. در ادامه ابتدا مسیر ساخت و ویرایش فوتر را مشخص میکنیم و بعد 9 بخش کاربردی را که میتوانید در آن قرار دهید، بررسی خواهیم کرد.
فوتر در وردپرس چیست و کجا قرار دارد؟
فوتر همان قسمت انتهایی سایت است که معمولاً در بیشتر صفحات تکرار میشود. این بخش میتواند شامل لینک صفحه تماس با ما، درباره ما، دستهبندیهای مهم، قوانین و شرایط استفاده، اطلاعات پشتیبانی و آیکونهای شبکههای اجتماعی باشد. قرار نیست همه این موارد را بهاجبار اضافه کنید؛ انتخاب آنها باید با نوع فعالیت سایت و نیاز بازدیدکنندگان هماهنگ باشد.
بهتر است فوتر را با محتوای زیاد و تکراری شلوغ نکنید. برای نمونه، یک سایت آموزشی ممکن است به لینک دورهها و راهنمای دانشجویان نیاز داشته باشد، در حالی که یک فروشگاه اینترنتی بهتر است شرایط ارسال، بازگشت کالا و روشهای تماس را در دسترس قرار دهد.
چگونه فوتر سایت وردپرسی را ویرایش کنیم؟
ساخت فوتر در قالبهای بلوکی
اگر در پیشخوان وردپرس گزینه نمایش ← ویرایشگر وجود دارد، احتمالاً از قالب بلوکی استفاده میکنید. وارد این بخش شوید و از قسمت الگوها (Patterns) ← بخشهای قالب (Template Parts)، بخش Footer را انتخاب کنید. سپس میتوانید بلوکهای متن، ستونها، فهرست ناوبری، آیکون شبکههای اجتماعی یا تصویر را اضافه و جابهجا کنید.
در پایان روی ذخیره کلیک کنید و تغییرات را در یکی از صفحات سایت بررسی کنید. چون فوتر معمولاً یک بخش مشترک در قالب است، تغییر آن ممکن است روی تمام صفحاتی اعمال شود که از همان فوتر استفاده میکنند.
ساخت فوتر در قالبهای کلاسیک
در قالبهای کلاسیک، مسیر کار به امکانات پوسته بستگی دارد. از نمایش ← فهرستها میتوانید یک منوی مخصوص فوتر بسازید و در صورت وجود جایگاه فوتر، آن را به همان بخش اختصاص دهید. در قالبهایی که جایگاه ابزارک فوتر دارند، از نمایش ← ابزارکها نیز میتوانید فهرست، متن و عناصر دیگر را به پابرگ اضافه کنید. بعضی پوستهها تنظیمات فوتر را در بخش سفارشیسازی یا پنل اختصاصی خود ارائه میکنند.
1. قرار دادن لینک صفحات مهم در فوتر
برای بیشتر سایتها، اولین قدم اضافه کردن لینک صفحاتی است که بازدیدکننده ممکن است در انتهای صفحه به دنبالشان بگردد. صفحه اصلی، درباره ما، تماس با ما، راهنمای خرید، خدمات، فروشگاه و قوانین از گزینههای رایج هستند. لینکهایی را انتخاب کنید که واقعاً به کاربر کمک میکنند؛ تکرار تمام منوی اصلی در فوتر ضروری نیست.
در قالبهای کلاسیک، وارد نمایش ← فهرستها شوید، یک فهرست جدید با نامی مانند «فهرست فوتر» بسازید و برگههای موردنظر را به آن اضافه کنید. پس از ذخیره، محل نمایش فهرست را روی جایگاه پابرگ قرار دهید یا در بخش ابزارکهای فوتر، ابزارک فهرست ناوبری را اضافه کنید.

در قالب بلوکی، کافی است وارد بخش فوتر شوید و بلوک ناوبری را اضافه کنید؛ سپس لینکهای دلخواه را داخل آن قرار دهید. برای خوانایی بهتر، لینکها را در گروههای کوتاه مثل «دسترسی سریع» و «پشتیبانی» مرتب کنید.
2. افزودن کدهای موردنیاز در فوتر وردپرس
گاهی سرویسهای جانبی از شما میخواهند قطعه کدی را قبل از بسته شدن تگ بدنه سایت قرار دهید. برای این کار بهتر است فایل footer.php پوسته اصلی را مستقیماً تغییر ندهید؛ چون با بهروزرسانی قالب امکان از بین رفتن تغییرات وجود دارد و درج کد اشتباه ممکن است نمایش سایت را مختل کند.
افزونههای مدیریت کد مانند WPCode که پیشتر با نام Insert Headers and Footers شناخته میشدند، امکان درج اسکریپت در بخشهای تعیینشده سایت را فراهم میکنند. کد را فقط از منبع معتبر دریافت کنید و قبل از فعالسازی، محل اجرای آن را بررسی کنید. برای ابزارهای آمارگیری مانند گوگل آنالیتیکس، باید دستورالعمل نصب همان سرویس و تنظیمات مربوط به حریم خصوصی کاربران را نیز رعایت کنید. محل قرار گرفتن کد را بر اساس راهنمای سرویس انتخاب کنید.
برای آشنایی با این روش، مقاله افزودن کدهای دلخواه در هدر و فوتر وردپرس را بخوانید.
3. افزودن لینک صفحه حریم خصوصی
صفحه حریم خصوصی به کاربران توضیح میدهد که سایت چه دادههایی جمعآوری میکند، برای چه هدفی از آنها استفاده میشود و کاربران چگونه میتوانند درباره اطلاعات خود درخواست ثبت کنند. محتوای این صفحه باید با عملکرد واقعی سایت، افزونهها و قوانین قابلاعمال بر فعالیت شما مطابقت داشته باشد.
برای ساخت یا انتخاب این برگه، به تنظیمات ← حریم خصوصی بروید. وردپرس امکان انتخاب یک برگه موجود یا ساخت برگه جدید را فراهم میکند. متن راهنمای اولیه را متناسب با ابزارهای آمارگیری، فرمها، فروشگاه و روشهای پردازش داده تکمیل کنید و سپس لینک برگه را در فوتر قرار دهید.
تنظیمات حریم خصوصی در وردپرساگر سایت فروشگاهی دارید، بهتر است لینکهای شرایط استفاده، شیوه پرداخت و قوانین مرجوعی نیز متناسب با نیاز کسبوکار در همین بخش قابل دسترسی باشند.
4. افزودن متن کپیرایت در فوتر
متن کپیرایت معمولاً در انتهای فوتر قرار میگیرد و نام کسبوکار یا مالک سایت و سال را نمایش میدهد. برای نمونه میتوانید از عبارتی مانند «© 2026 نام سایت. تمامی حقوق محفوظ است.» استفاده کنید. وجود این عبارت بهتنهایی جایگزین رعایت قوانین حقوق مؤلف و شرایط استفاده از محتوا نیست.
بعضی قالبها فیلد مستقلی برای متن کپیرایت دارند. در تصویر زیر تنظیمات پوسته Salient نمایش داده شده است. اگر از پوسته دیگری استفاده میکنید، باید گزینههای اختصاصی همان قالب یا بلوک متنی فوتر را بررسی کنید.

در قالبهای بلوکی میتوانید یک بلوک پاراگراف در بخش فوتر اضافه کنید. اگر سال را دستی وارد میکنید، هنگام شروع سال جدید متن را بررسی کنید؛ برای نمایش خودکار سال نیز میتوان از امکانات قالب یا راهکار سازگار با آن کمک گرفت.
5. بررسی و حذف لینکهای پیشفرض سازنده قالب
برخی پوستهها در انتهای سایت عبارتهایی مانند «Powered by WordPress» یا لینک نام سازنده قالب را نمایش میدهند. اگر میخواهید این بخش تغییر کند، ابتدا تنظیمات فوتر در پنل قالب یا ویرایشگر سایت را بررسی کنید.
پیش از حذف لینک سازنده، مجوز استفاده و شرایط قالب را بخوانید. در بعضی قالبها امکان تغییر این بخش وجود دارد، اما حذف آن ممکن است برخلاف شرایط مجوز یا پشتیبانی محصول باشد. برای ایجاد تغییر پایدار نیز بهتر است از امکانات خود قالب یا قالب فرزند استفاده کنید، نه ویرایش مستقیم فایلهای اصلی.

6. نمایش پستهای اینستاگرام در فوتر
اگر فعالیت سایت شما به محتوای تصویری وابسته است، میتوانید بخشی از پستهای اینستاگرام را در فوتر نمایش دهید. برای این کار افزونه Smash Balloon Social Photo Feed یکی از گزینههای شناختهشده وردپرس است. البته برای سایتی با فوتر کوچک، نمایش چند پست منتخب معمولاً بهتر از یک گالری شلوغ است.
پس از نصب افزونه، وارد بخش مربوط به Instagram Feed شوید. برای اتصال حساب، فرایند تأیید مجوز را از داخل افزونه آغاز کنید. مراحل اتصال ممکن است باتوجهبه نوع حساب و تغییرات سرویس اینستاگرام متفاوت باشد. از وارد کردن گذرواژه در فرمهای نامعتبر یا ابزارهای متفرقه خودداری کنید.

وقتی صفحه درخواست دسترسی باز شد، نام افزونه و مجوزهای موردنیاز را بررسی کنید. اگر اطلاعات درست بود، اتصال حساب را تأیید کنید.

پس از تأیید دسترسی، حساب موردنظر را به افزونه متصل کنید و انتخاب کنید کدام پستها در سایت نمایش داده شوند.

بعد از اتصال حساب اینستاگرام، در افزونه مشخص کنید کدام پستها و با چه چیدمانی نمایش داده شوند. سپس کد کوتاه یا بلوکی را که افزونه ارائه میکند، در بخش فوتر قرار دهید. تعداد پستها را محدود نگه دارید تا این بخش بیش از اندازه شلوغ نشود.

پس از ذخیره تنظیمات، فوتر را در موبایل و کامپیوتر باز کنید. اگر پستهای اینستاگرام نمایش داده نمیشوند، ابتدا اتصال حساب به افزونه و مجوزهای دسترسی را بررسی کنید. نمایش تعداد زیادی پست نیز ممکن است سرعت بارگذاری صفحه را کاهش دهد.
دانلود افزونه Smash Balloon Social Photo Feed
دانلود افزونه Smash Balloon Social Photo Feed صفحه افزونه7. افزودن لینک شبکههای اجتماعی به فوتر
برای نمایش لینک شبکههای اجتماعی، معمولاً به افزونه جداگانه نیاز ندارید. در قالبهای بلوکی میتوانید از بلوک آیکونهای شبکههای اجتماعی استفاده کنید؛ در قالبهای کلاسیک نیز ممکن است ابزارک یا تنظیمات آماده این بخش وجود داشته باشد.
اگر به آیکونهای بیشتری نیاز دارید، افزونهای مانند Social Icons Widget by WPZOOM میتواند گزینه کمکی باشد. پس از اضافه کردن آیکونها، لینک هر شبکه را بررسی کنید و مطمئن شوید صفحه درست باز میشود.
بهتر است فقط شبکههایی را در فوتر نمایش دهید که فعال هستند و واقعاً به کاربران پاسخ میدهند. آیکون بدون لینک درست یا حساب غیرفعال، تجربه مناسبی برای بازدیدکننده ایجاد نمیکند.

8. قرار دادن شماره تلفن و راههای تماس در فوتر
شماره تماس در سایتهای فروشگاهی و خدماتی باید بهراحتی پیدا شود. میتوانید در فوتر شماره پشتیبانی، ساعت پاسخگویی و لینک صفحه تماس با ما را قرار دهید. برای شماره تلفن نیز استفاده از لینک tel: باعث میشود کاربر موبایل بتواند با لمس شماره، برنامه تماس را باز کند.
اگر به دکمه تماس ثابت نیاز دارید، افزونه WP Call Button امکان ایجاد دکمه تماس و تنظیم ظاهر آن را فراهم میکند. در تصویر زیر، تنظیمات این افزونه نشان داده شده است؛ گزینههای دقیق ممکن است در نسخه فعلی تفاوت داشته باشند.

شماره تماس خود را با کد کشور وارد کنید، متن دکمه را تعیین کنید و موقعیت نمایش را انتخاب کنید. دقت کنید دکمه شناور روی منو یا دکمه خرید قرار نگیرد و در اندازههای مختلف موبایل بهدرستی نمایش داده شود.
اگر تنها به نمایش شماره تلفن داخل فوتر نیاز دارید، یک بلوک متن یا پیوند معمولی کافی است و لازم نیست برای آن افزونه جداگانه نصب کنید.

دانلود افزونه WP Call Button
دانلود افزونه WP Call Button صفحه افزونه9. افزودن فرم تماس با ما در فوتر وردپرس
در بعضی سایتها، فرم کوتاه تماس در فوتر به کاربر کمک میکند بدون رفتن به صفحه دیگر پیام بفرستد. بهتر است این فرم بیش از حد طولانی نباشد و فقط اطلاعات ضروری مانند نام، راه ارتباطی و پیام را دریافت کند.
افزونه WPForms برای ساخت فرم تماس کاربرد دارد و نسخه رایگان آن برای فرمهای ساده قابل استفاده است. بعد از ساخت فرم، با بلوک WPForms یا کد کوتاهی که افزونه تولید میکند میتوانید آن را در فوتر قرار دهید.

فرم ساختهشده را در بخش ابزارکهای فوتر قالب کلاسیک یا بخش فوتر در ویرایشگر سایت قالب بلوکی اضافه کنید. سپس ارسال یک پیام آزمایشی را بررسی کنید تا مطمئن شوید ایمیل اطلاعرسانی یا پیام دریافتی به مقصد درست میرسد.

در فرم تماس از تدابیر مناسب برای کاهش پیامهای اسپم استفاده کنید و اگر داده شخصی دریافت میکنید، لینک سیاست حریم خصوصی را در دسترس قرار دهید.
جمعبندی
برای ساخت فوتر در وردپرس، ابتدا مشخص کنید قالب سایت شما بلوکی است یا کلاسیک و از کدام بخش امکان ویرایش پابرگ را در اختیار دارید. سپس لینکهای ضروری و اطلاعات تماس را اضافه کنید؛ بعد از آن، بر اساس نیاز واقعی کاربران، بخشهایی مانند قوانین، شبکههای اجتماعی یا فرم تماس را در نظر بگیرید.
در پایان، فوتر را هم در موبایل و هم در کامپیوتر بررسی کنید. روی لینکها و دکمههای تماس بزنید، یک پیام آزمایشی از فرم ارسال کنید و از نمایش درست پستهای اینستاگرام مطمئن شوید. نوشتهها باید خوانا باشند و هیچ بخشی روی عناصر دیگر قرار نگیرد. فوتر زمانی کاربردی است که کاربر بتواند بدون جستوجوی اضافی به اطلاعات موردنیازش دسترسی پیدا کند.
منبع: wpbeginner.com

hasan
سلام خسته نباشید من می خواهم برگه ها را طوری در فوتر سایت قرار بدم که وقتی فرد بر روی برگه ها در فوتر کلیک می کنه لیستی از نوشته های تازه وتصادفی مربوط به ان نشون داده بشه
درست مثل فوترسایت p30downloadممنون می شم اگر راهنمایی کنید با تشکر از سایت عالیتان
amir
خیلی جالب بود بخش فوتر یکی از بخش هایی است که معمولا بهش رسیدگی نمیشه
reza
جالب بود….
hamid
واقعا مقاله جالب و عالی بود.
ممنون از زحمات شما.
Amir
سلام
ممنون از مطلب خوبتون …. من از افزونه footer putter استفاده کردم ولی آیتم هارو خیلی ساده به فوتر سایت اضافه میکنه و اصلا هیچ گرافیکی نداره … من میخوام یه فوتر شکیل مثل همین سایت خودتون داشته باشم ایا افزونه ای هست که اینکارو انجام بده؟
ممنون
محمدکیان ارزم 11 سال عضو همیار وردپرس
دوست عزیز فوتر سایت همیار وردپرس یک نفش منو را بازی میکند و هیچ گرافیکی که شما میگویید ندارد
ولی اما اگر بخواهید بنده برایتان سه راهکار پیشنهاد میکنم
1_افزونه foter wp link
2_بصورت دستی به قسمت foter.php قالب رفته لینک هارا بنویسید در صورتیکه قالب شما رنگی هیت کد رنگ مورد نظر هم- / * coloriteheme/ / *@ وارد نمایید
R@Nger 57 سال عضو همیار وردپرس
Just another great article 😀
thanks ms Bahar
Bahar 13 سال عضو همیار وردپرس
سلام
ممنونم
موفق باشید